Głos podatnika to możliwość zgłaszania przez podatników pomysłów na uproszczenie prawa podatkowego. Zgłoszone pomysły publikowane są na stronie Ministerstwa finansów z możliwością oceniania i komentowania. Więcej na ten temat pisałem w artykule  „Twój pomysł na podatki”.

W naszym prawie podatkowym jest wiele przestrzeni do wprowadzania uproszczeń bez uszczerbku dla finansów państwa. Wystarczy spojrzeć na ujmowaniu w kosztach uzyskania przychodów składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzeń z różnych tytułów, w części obciążającej pracodawcę. Zdecydowanie jest to pole do wprowadzania uproszczeń. W ogromnej większości przypadków, koszty te nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w tym samym okresie co koszt wynagrodzenia brutto, ale dopiero w okresie późniejszym.

Jak to wygląda w praktyce? Przeanalizujmy przypadek podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, prowadzących księgi rachunkowe. Na tym przykładzie zobaczymy nieżyciowość obowiązujących przepisów.

Przykład:

Wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę wypłacane jest do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu za które jest należne. Zgodnie z art. 15 ust. 4g CIT (analogicznie art. 22 ust. 6ba PIT) należności ze stosunku pracy oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakład pracy stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który są należne, pod warunkiem że zostały wypłacone lub postawione do dyspozycji w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony. Na mocy tego przepisu wynagrodzenie brutto w omawianym przypadku będzie stanowiło koszt podatkowy w miesiącu za które jest należne. Nieco inaczej jest w przypadku składek finansowanych przez płatnika. Aby również te składki stanowiły koszt uzyskania przychodu w okresie za które należne jest wynagrodzenie, zgodnie z art. 15 ust. 4h pkt. 2, musiałyby być zapłacone nie później niż do 15 dnia miesiąca w którym nastąpiła wypłata wynagrodzenia, tj. miesiąca następującego po miesiącu za które wynagrodzenie jest należne. W naszym przykładzie wyglądało by to następująco:

  1. wynagrodzenie za styczeń wypłacone do 10 lutego stanowi koszt stycznia (wynagrodzenie brutto);
  2. składki ZUS w części finansowanej przez płatnika zapłacone do 15 lutego stanowią koszt podatkowy stycznia.

Jednak w praktyce płatnicy składek, korzystają z możliwości zapłaty składek ZUS w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu wypłaty wynagrodzenia. W naszym przykładzie będzie to 15 marca. Bynajmniej nie chodzi tu o odsunięcie w czasie tego obowiązku, ale o względy praktyczne.

W związku z tym, podatnik z naszego przykładu, prowadzący księgi rachunkowe, składki w części finansowanej przez płatnika dla celów bilansowych ujmuje w kosztach miesiąca za które należne jest wynagrodzenie, ale dla celów podatku CIT dopiero w dacie ich faktycznej zapłaty do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W przypadku firm o stabilnym zatrudnieniu i wynagrodzeniach utrzymujących się na zbliżonym poziomie w kolejnych miesiącach (czyli istotna część podatników), dochodzi do sytuacji w której z miesiąca na miesiąc dokonuje się czasochłonnych przeksięgowań kosztów niepodatkowych w koszty podatkowe, podczas gdy w szerszej perspektywie nie ma to istotnego znaczenia dla zobowiązań podatkowych.

W związku z powyższych, w ramach „głosu podatnika” zgłosiłem pomysł polegający na możliwości ujmowania kosztów składek ZUS w części finansowanej przez płatnika, niezależnie od stosunku prawnego jaki łączył strony umowy, w okresie za które wynagrodzenie jest należne o ile to wynagrodzenie zostało wypłacone lub postawione do dyspozycji w obowiązującym terminie. Aby zabezpieczyć interesy fiskalne państwa, należy wprowadzić zasadę, że koszt te należałoby wyłączyć z kosztów uzyskania przychodu w miesiącu w którym upłynął termin ich zapłaty do ZUS, w części w jakiej składki te nie zostały opłacone. Aby nie doprowadzić do różnego traktowania podatników podatku dochodowego od osób fizycznych i podatników podatku dochodowego od osób prawnych, zasada ta powinna znaleźć odzwierciedlenie zarówno w ustawie PIT jak i CIT.

Zgłoszenie można zobaczyć pod adresem (link pojawi się po publikacji zgłoszenia na stronie MF), gdzie można go ocenić „łapką w górę” jeśli podoba Ci się, oraz komentować i zgłaszać uwagi. Uważam, że aby prawo zmieniało się na korzyść nas wszystkich, musimy wykonać jakiś krok w tym kierunku.

Autor: Grzegorz Kusyk
Ekspert ds. rachunkowości podatkowej
e-mail: g.kusyk[at]exorgroup.pl
tel: 508 750 614